حفاظت آثار تاریخی بدون حصار با تقویت فرهنگ

چند روز پس از این رخداد، مصیب امیری مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس در مصاحبه با ایرنا گفت: از شخص بالارونده از دیوار ارگ کریم خان زند شکایت کرده ایم و پلیس فضای تبادل اطلاعات(فتا) فارس درحال تحقیق برای دستگیری بالارونده است.

12 مهر 96 این مصاحبه انجام شد و تا 25 مهر 96 خبری که بیانگر دستگیری فرد بالارونده از دیوار ارگ کریمخان زند باشد، منتشر نشده است.

مدیرکل میراث فرهنگی،‌ گردشگری و صنایع دستی فارس گفته بود: ارگ کریمخانی از جاذبه‌های گردشگری شیراز و ثبت شده در آثار ملی است و همه تدابیر برای حفاظت و مراقبت از این بنای دوره زندیه انجام می‌شود.

امیری از شهروندان خواست تا نسبت به موارد مشابه حساسیت بیشتری داشته باشند و با دیدن چنین صحنه‌هایی موارد را سریعا به پلیس اطلاع دهند زیرا همه ما برای مراقبت و حفاظت از بناهای تاریخی مسئولیت داریم،صرفا میراث فرهنگی مسئول بناها و آثار فرهنگی و تاریخی نیست، حفاظت از این آثار باید به عنوان یک فرهنگ در جامعه ما نهادینه شود.

فرهنگ همان عنصری است که بنا به ارزیابی برخی مسئولان فرهنگی و دوستداران میراث فرهنگی می‌تواند حافظ آثار تاریخی باشد.

معاون اداره کل میراث فرهنگی،‌گردشگری و صنایع دستی فارس معتقد است: در وضعیتی آرمانی ‌برای حفاظت از آثار باستانی اگر فرهنگ را قوی کنیم، نیازی به نگهبان، دوربین، حصار، شیشه و مانند آن نیست.

عبدالرضا نصیری در مصاحبه با ایرنا ادامه داد: معتقدم بلوغ فکری مردم روز به روز در مورد لزوم حفاظت از آثار فرهنگی بیشتر شده و می‌شود.

این مقام همچنین اعتقاد دارد که ارتباط اداره کل میراث فرهنگی با مردم در زمینه حساسیت نسبت به حفاظت از آثار باستانی باید تقویت شود و برای مردم روشن کنیم که چرا حساسیت بیشتری به تخت جمشید نسبت به مثلا یک خانه تاریخی داریم.

نصیری توضیح داد که بناها را درجه بندی کرده ایم که این درجه بندی یا در واقع سطح بندی با هدف رسیدگی به بناهای تاریخی است.

از دیدگاه او این سطح بندی می‌تواند هم در زمینه اعتبارات و حساسیت‌ها متفاوت باشد و از این نظر می‌توانیم همکاری مردم را با توجه به حساسیت‌ها جلب کنیم.

معاون اداره کل میراث فرهنگی فارس گفت:‌ اینکه تخت جمشید با دوربین، حصار و نگهبان حفاظت می‌شود بیانگر درجه و اولویت این بنای تاریخی در مقایسه با دیگر آثار است.

اکنون ارگ کریم خان زند در مرکز کلانشهر شیراز واقع شده و دیوارهای آن بدون حصار است که معاون اداره کل میراث فرهنگی فارس گفت:‌لازم نیست حصار و یا مانعی دور و بر این ارگ کار گذاشته شود. نصیری بیان کرد:‌هم اعتبارات لازم برای این کار نداریم و هم امکانات مورد نیاز فراهم نیست.

او تاکید دارد که فرهنگ و بالا بردن آن می‌تواند از بالارفتن از دیوار ارگ جلوگیری کند.

البته شواهد بیانگر آن است که صدمه زدن به ارگ کریم خان و دیگر آثار تاریخی در مقایسه با یک دهه قبل کمتر شده است.

سجاد نادری که از دوستداران میراث فرهنگی است گفت: براساس تحقیقاتی که در مورد آثار تاریخی استان فارس کرده ام صدمه زدن و نوشتن یادگاری، کندن آجرها، بالارفتن از دیوارهای آثار، افروختن آتش در مکان‌های تاریخی و دیگر موارد آسیب رسان در مقطع زمانی 10 ساله (1385 تا 1395) کاهش محسوسی نسبت به 10 سال پیش از آن نشان می‌دهد.

ارگ کریم خان از جمله آثار تاریخی دوره زندیه شهر شیراز است و در میدان شهرداری این شهر قرار دارد که در واقع دژی نظامی بوده است و بین سال‌های 1766 و 1767 میلادی(945- 946 هجری شمسی) ساخته شد. بنای ارگ کریم‌خانی، ترکیبی از دو معماری مسکونی و نظامی است. بخش درونی ارگ با ایوان‌ها و اتاق‌های نقاشی شده، آب‌نماها و باغچه‌ها از ظرافت خاصی برخوردار است. سه ضلع شمال، جنوب و غرب هر یک دارای یک ایوان و شش اتاق مسکونی در دو طرف آن است.

ارگ اندرونی، کاخ سلطنتی کریم خان و خانواده‌اش بوده که در زمینی به مساحت حدود 13 هزار متر مربع با حدود 4000 متر مربع زیر بنا در غرب میدان توپخانه قدیم واقع است.

این ارگ در زمان رضاخان تبدیل به زندان شد و درزمان محمدرضا نیز به عنوان زندان شهربانی استفاده می‌شد.

سال 1376 منازل و مغازه‌های اطراف ارگ تخریب شد تا فضای مطلوب تری برای توسعه گردشگری فراهم شود.